journal of research in dental sciences

fa دقت تشخیصی رادیوگرافی پانورامیک در شناسایی کلسیفیکاسیون شریان کاروتید: یک مطالعه اعتبارسنجی‌شده با اولتراسونوگرافی Diagnostic Accuracy of Panoramic Radiography for Detecting Carotid Artery Calcification: An Ultrasonography-Validated Study رادیولوژی Radiology مطالعه اصیل original article سابقه و هدف: کلسیفیکاسیون شریان کاروتید (CAC) یک نشانگر زیستی مهم برای پیش‌بینی حوادث قلبی-عروقی است. این مطالعه با هدف ارزیابی دقت تشخیصی رادیوگرافی پانورامیک در شناسایی پلاک‌های کاروتید در مقایسه با اولتراسونوگرافی (استاندارد مرجع) انجام شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی-تحلیلی، تصاویر پانورامیک ۱۲۰ بیمار (۲۴۰ سمت آناتومیک) ارزیابی گردید. وجود و الگوهای مورفولوژیک کدورت‌های مشکوک به CAC ثبت شد. تمامی بیماران تحت اولتراسونوگرافی کاروتید قرار گرفتند. شاخص‌های عملکرد تشخیصی در سطح «سمت» و ارتباط عوامل خطر سیستمیک (مانند دیابت و سن) در سطح «بیمار» بررسی و تحلیل آماری شدند. یافته‌ها: اولتراسونوگرافی وجود پلاک را در ۵۱ سمت (۲۱.۲٪) تأیید کرد. رادیوگرافی پانورامیک دارای ۱۹ مورد مثبت واقعی، ۳۳ مورد مثبت کاذب، ۳۲ مورد منفی کاذب و ۱۵۶ مورد منفی واقعی بود؛ که منجر به حساسیت ۳۷.۳٪، اختصاصیت ۸۲.۵٪، ارزش اخباری مثبت ۳۶.۵٪، ارزش اخباری منفی ۸۳.۰٪ و دقت کلی ۷۲.۹٪ گردید. در بین الگوهای پانورامیک، الگوی «حدود/حاشیه رگ» بالاترین میزان تطابق را با یافته‌های مثبت سونوگرافی نشان داد. همچنین، افزایش سن، دیابت و سایر ریسک‌فاکتورهای سیستمیک ارتباط معناداری با درگیری عروقی داشتند  (<m:omath><m:r>P</m:r><m:r><0.05</m:r></m:omath><img alt="" id="_x0000_i1025" src="" style="width:42pt; height:14.25pt" > ). نتیجه‌گیری: رادیوگرافی پانورامیک دندانپزشکی به دلیل حساسیت پایین و نرخ بالای منفی کاذب، ابزار مستقلی برای غربالگری قطعی CAC نیست. با این حال، به دلیل اختصاصیت قابل‌قبول، به عنوان یک ابزار هشداردهنده اولیه عمل می‌کند؛ یافته‌های مثبت تصادفی در پانورامیک، به‌ویژه در بیماران دارای ریسک‌فاکتورهای سیستمیک، ارجاع قطعی به اولتراسونوگرافی کاروتید را الزامی می‌سازد.   Background and Aim: Carotid artery calcification (CAC) is an important biomarker for cardiovascular risk prediction. This study aimed to assess the diagnostic accuracy of panoramic radiography in detecting carotid plaque compared with ultrasonography as the reference standard. Materials and Methods: In this cross-sectional analytical study, panoramic radiographs of 120 patients (240 anatomic sides) were evaluated. Suspicious CAC opacities and their morphological patterns were recorded. All patients underwent carotid ultrasonography. Diagnostic performance indices were calculated on a side-based level, and the association between systemic risk factors and vascular involvement was analyzed at the patient level. Results: Ultrasonography confirmed plaque in 51 sides (21.2%). Panoramic radiography yielded 19 true-positive, 33 false-positive, 32 false-negative, and 156 true-negative findings. Accordingly, sensitivity was 37.3%, specificity was 82.5%, positive predictive value was 36.5%, negative predictive value was 83.0%, and overall accuracy was 72.9%. Among panoramic patterns, the “vessel outlining” pattern showed the highest concordance with positive ultrasonographic findings. Age, diabetes, and other systemic risk factors were also significantly associated with vascular involvement. Conclusion: Panoramic radiography is not an independent screening tool for CAC because of its low sensitivity and relatively high false-negative rate. However, due to its acceptable specificity, it may serve as an initial warning sign in dental settings. Positive incidental findings, particularly in patients with systemic risk factors, should be confirmed by carotid ultrasonography.   کلسیفیکاسیون شریان کاروتید, رادیوگرافی پانورامیک, اولتراسونوگرافی, حساسیت و اختصاصیت, آترواسکلروز, تشخیص دندانپزشکی, عوامل خطر. Carotid Artery Calcifications, Radiography, Panoramic, Ultrasonography, Sensitivity and Specificity, Atherosclerosis, Diagnosis, Oral, Risk Factors. 288 299 http://jrds.ir/browse.php?a_code=A-10-1986-2&slc_lang=fa&sid=1 ladan hafezi لادن حافظی lhafezzi@yahoo.com 100319475328460022466 100319475328460022466 Yes Oral and Maxillofacial Radiologist دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی safa Moayedi صفا مویدی moayedisafa@gmail.com 100319475328460022467 100319475328460022467 No Oral and Maxillofacial Radiologist دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی رمضان جعفری rezajafari201089@gmail.com 100319475328460022468 100319475328460022468 No Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran بیمارستان بقیه الله